นิทานเรื่องนี้เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับ หลวงอัด ข้าราชการผู้ยึดติดในยศถาบรรดาศักดิ์ ชอบรับสินบนและกดขี่ผู้น้อย เขาพยายามใช้ฐานะและอำนาจข่มเหงผู้อื่น รวมถึง หม่อมหลวงดุจดาว หญิงสาวที่รังเกียจนิสัยคดโกงของเขา
จุดเปลี่ยนของเรื่อง:
การปลอมตัว: ท่านชายมานพกัลยา โอรสของท่านเสนาบดีใหญ่ ปลอมตัวเป็นพนักงานใหม่ชื่อ มานพ เข้ามาทำงานในกรมเพื่อสืบสวนการทุจริต (5:27-6:08)
การกลั่นแกล้ง: หลวงอัดพยายามกลั่นแกล้งมานพสารพัดวิธี เช่น สั่งให้ล้างส้วมและขัดรองเท้า (12:36-13:49) แต่มานพก็อดทนเพื่อรวบรวมหลักฐานการกระทำความผิด
ความจริงเปิดเผย: หลวงอัดวางแผนใส่ร้ายมานพเรื่องขโมยตราประทับลับ (17:47-18:35) แต่สุดท้ายความจริงก็ปรากฏเมื่อท่านเสนาบดีใหญ่เสด็จมาจัดการด้วยตนเอง (32:44-34:55)
บทสรุปและคติสอนใจ:
หลวงอัดและหลานชายได้รับโทษตามกฎหมาย ทรัพย์สินถูกยึดเข้าหลวง และเขาต้องเผชิญกับผลกรรมที่ตนก่อไว้ในบั้นปลายชีวิต (38:36-39:28, 48:03-49:20)
ท่านชายมานพ และ หม่อมหลวงดุจดาว ได้ครองคู่กันและพัฒนาองค์กรให้มีความโปร่งใสและยุติธรรม (41:37-41:54, 49:30-51:48)
นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า: กฎแห่งกรรมนั้นยุติธรรมเสมอ ความดีและความซื่อสัตย์คือสิ่งสำคัญที่สุด ส่วนยศถาบรรดาศักดิ์เป็นเพียงหัวโขนที่ไม่มีวันคงอยู่ตลอดไป (50:25-50:32, 55:03-55:06)
