คำแถลงของเจ้าหน้าที่อิหร่านสองคนนี้เกิดขึ้นในขณะที่สหรัฐฯ ได้ส่งกำลังเครื่องบินและเรือรบจำนวนมากที่สุดในรอบหลายทศวรรษไปยังตะวันออกกลาง
เมื่อวันพุธที่ผ่านมา อิหร่านตอบโต้แรงกดดันจากประธานาธิบดีโดนัลด์ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ก่อนการเจรจาสำคัญในเจนีวาเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของเตหะรานโดยสลับไปมาระหว่างการกล่าวหาว่า " เป็นการโกหกครั้งใหญ่ " และการแถลงว่าการเจรจาอาจนำไปสู่ข้อตกลงได้ผ่าน " การทูตที่ซื่อสัตย์ "
ตาม รายงานของ วอชิงตันโพสต์คำแถลงของเจ้าหน้าที่อิหร่านสองคนก่อนการเจรจาในวันพฤหัสบดีนี้ เกิดขึ้นในขณะที่สหรัฐฯได้ส่งเครื่องบินและเรือรบจำนวนมากที่สุดในรอบหลายทศวรรษไปยังตะวันออกกลางซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามของทรัมป์ในการผลักดันให้เกิดข้อตกลง ในขณะที่อิหร่านกำลังเผชิญกับปัญหาภายในและความไม่พอใจที่เพิ่มขึ้นหลังจากการประท้วงทั่วประเทศเมื่อเดือนที่แล้ว
หากการเจรจาล้มเหลวทรัมป์ได้ขู่ว่าจะโจมตีอิหร่านซ้ำแล้วซ้ำเล่า ซึ่งเป็นความเป็นไปได้ที่ประเทศในตะวันออกกลางเกรงว่าจะนำไปสู่ความขัดแย้งระดับภูมิภาคครั้งใหม่ในขณะที่ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อระหว่างอิสราเอลและฮามาสยังคงดำเนินอยู่ เตหะรานได้เตือนแล้วว่าฐานทัพทหารสหรัฐฯ ทุกแห่งในตะวันออกกลางจะถือเป็นเป้าหมายที่ถูกต้องตามกฎหมาย ซึ่งทำให้ทหารอเมริกันหลายหมื่นนายในภูมิภาคนี้ตกอยู่ในความเสี่ยง
ภาพถ่ายดาวเทียมที่ Planet Labs ได้รับเมื่อวันอังคารและนำมาวิเคราะห์โดยสำนักข่าว Associated Press รายงานว่า เรือของสหรัฐฯ ที่ปกติจอดเทียบท่าอยู่ในบาห์เรน ซึ่งเป็นที่ตั้งของกองเรือที่ 5 ของกองทัพเรือสหรัฐฯ นั้น ออกไปปฏิบัติการในทะเลทั้งหมดแล้วกองเรือที่ 5ได้ส่งต่อคำถามไปยังกองบัญชาการกลางสหรัฐฯซึ่งยังไม่ได้ตอบกลับในทันที ก่อนการโจมตีของอิหร่านต่อกาตาร์ในเดือนมิถุนายน กองเรือที่ 5 ก็ได้กระจายเรือออกไปเพื่อป้องกันตนเองเช่นกัน
รองประธานาธิบดีแวนซ์กล่าวว่า "ทรัมป์ต้องการหาทางออกทางการทูตกับอิหร่าน"
รองประธานาธิบดีสหรัฐฯเจ.ดี. แวนซ์กล่าวในวันนี้ว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยังคงต้องการแก้ไขปัญหาอิหร่านด้วยวิธีการทางการทูต และหวังว่าอิหร่านจะให้ความสำคัญกับเรื่องนี้อย่างจริงจังในการเจรจาที่ทั้งสองฝ่ายจะมีขึ้นในวันพรุ่งนี้ วันพฤหัสบดี
"ประธานาธิบดีกล่าวอย่างชัดเจนที่สุดเท่าที่จะทำได้ว่า อิหร่านไม่สามารถครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ได้ (...) เขาจะพยายามบรรลุเป้าหมายนี้ผ่านช่องทางการทูต" แวนซ์กล่าวในการให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ฟ็อกซ์นิวส์
รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ หลีกเลี่ยงที่จะชี้แจงว่าสหรัฐฯ ต้องการให้ผู้นำทางศาสนาสูงสุดของอิหร่าน อยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี ลงจากอำนาจหรือไม่
ปฏิกิริยาของอิหร่านต่อสุนทรพจน์ของทรัมป์
ในการกล่าวสุนทรพจน์ ประจำปี ว่าด้วย สถานการณ์ของประเทศทรัมป์ได้กล่าวถึงอิหร่านและการเจรจาเรื่องนิวเคลียร์ เขาอ้างว่าเตหะรานได้พัฒนาขีปนาวุธที่สามารถคุกคามยุโรปและฐานทัพอเมริกันในต่างประเทศ และกำลังพัฒนาขีปนาวุธที่อาจโจมตีสหรัฐอเมริกาได้ในไม่ช้า
ภาพถ่ายดาวเทียมก่อนหน้านี้ที่สำนักข่าวเอพีวิเคราะห์แสดงให้เห็นว่าอิหร่านได้เริ่มฟื้นฟูโรงงานผลิตขีปนาวุธและดำเนินการก่อสร้างโรงงานนิวเคลียร์ 3 แห่งที่ถูกโจมตีโดยสหรัฐฯ ในเดือนมิถุนายน อิหร่านยืนยันว่าโครงการนิวเคลียร์ของตนเป็นไปเพื่อสันติ แต่ชาตะวันตกและองค์การพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศกล่าวว่าอิหร่านยังคงมีโครงการอาวุธนิวเคลียร์จนถึงปี 2546 ก่อนการโจมตีในเดือนมิถุนายน อิหร่านได้เสริมสมรรถนะยูเรเนียมจนมีความบริสุทธิ์ 60 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับระดับ 90 เปอร์เซ็นต์ที่จำเป็นสำหรับการผลิตอาวุธนิวเคลียร์
ในการตอบโต้คำกล่าวของทรัมป์ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน เอสมาอิล บาไก เปรียบเทียบประธานาธิบดีอเมริกันกับโจเซฟ โกเอ็บเบลส์ พร้อมกล่าวหาว่าเขาและรัฐบาลของเขากำลังดำเนิน "แคมเปญบิดเบือนข้อมูล" ต่ออิหร่าน
โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลีบาฟ ประธานรัฐสภาอิหร่าน กล่าวว่า สหรัฐฯ สามารถเลือกได้ระหว่างการเจรจาทางการทูต หรือเผชิญกับความโกรธแค้นของอิหร่าน “หากท่านเลือกโต๊ะเจรจาทางการทูต ซึ่งเป็นการเจรจาที่เคารพศักดิ์ศรีของชาติอิหร่านและผลประโยชน์ร่วมกัน เราก็จะอยู่เคียงข้างท่าน” เขากล่าว ตามรายงานของเครือข่ายข่าวของนักศึกษา ซึ่งเป็นสื่อกึ่งทางการ
กระทรวงการคลังประกาศมาตรการคว่ำบาตรใหม่ต่อเตหะราน
เมื่อช่วงเช้าวันนี้ รัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศใช้มาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจใหม่โดยมีเป้าหมายเพื่อบั่นทอนอำนาจของระบอบการปกครองเตหะรานและจำกัดรายได้จากน้ำมันก่อนการเจรจาระหว่างทั้งสองฝ่ายในเจนีวา
สำนักงานคว่ำบาตรของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้ขึ้นบัญชีดำบุคคล บริษัท และเรือของอิหร่าน 4 ราย และ 12 ลำ โดยระบุว่าเป็นส่วนหนึ่งของ "กองเรือลับ" ที่ช่วยให้เตหะรานหลีกเลี่ยงการคว่ำบาตรการส่งออกน้ำมันดิบของสหรัฐฯ และ "ใช้เป็นทุนในการปราบปรามภายในประเทศ องค์กรก่อการร้ายที่เกี่ยวข้อง และโครงการอาวุธ"
เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ทรัมป์กล่าวหาอิหร่านว่ากำลังพัฒนา "ขีปนาวุธที่สามารถคุกคามยุโรปและฐานทัพของสหรัฐฯ" และพยายามที่จะได้มาซึ่งระบบอาวุธที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ซึ่งสามารถ "โจมตีสหรัฐฯ ได้ในเร็ววัน"
การเจรจาอยู่ในสถานการณ์ที่เปราะบางมาก
คาดว่าอิหร่านและสหรัฐอเมริกาจะพบกันในวันพฤหัสบดีที่เจนีวา ในการเจรจารอบที่สามซึ่งมีโอมานเป็นผู้ไกล่เกลี่ย โดยโอมานมีบทบาทเป็นช่องทางการสื่อสารระหว่างเตหะรานและโลกตะวันตกมาโดยตลอด
หากการเจรจาล้มเหลว ยังไม่ชัดเจนว่าจะมีการใช้ปฏิบัติการทางทหารเมื่อใดและเพื่อจุดประสงค์ใด สหรัฐฯ ยังไม่ได้ชี้แจงอย่างชัดเจนว่าจุดประสงค์ของการโจมตีที่อาจเกิดขึ้นนั้นจะเป็นอย่างไร ไม่ว่าจะเป็นการเรียกร้องสัมปทานเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์หรือแม้กระทั่งการโค่นล้มผู้นำอิหร่าน ซึ่งอาจนำไปสู่ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อโดยไม่มีแผนการที่ชัดเจนสำหรับ “วันข้างหน้า”
ในขณะเดียวกัน ยังไม่แน่ชัดว่าโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านเหลืออะไรอยู่บ้าง ทรัมป์เคยกล่าวว่าการโจมตีของสหรัฐฯ ได้ "ทำลายมันจนหมดสิ้น" แต่ตอนนี้ดูเหมือนว่าการรื้อถอนส่วนที่เหลืออยู่ทั้งหมดจะกลับมาเป็นวาระสำคัญอีกครั้ง ผู้ตรวจสอบจากสำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศยังไม่สามารถเข้าถึงสถานที่ต่างๆ เพื่อยืนยันสถานการณ์ได้
การยกระดับความขัดแย้งทางทหารใดๆ อาจส่งผลกระทบต่อภูมิภาคในวงกว้างมากขึ้น โดยอาจมีการโจมตีจากอิหร่านต่อพันธมิตรของสหรัฐฯ ในอ่าวเปอร์เซีย หรือต่ออิสราเอล ในขณะที่ราคาน้ำมันได้ปรับตัวสูงขึ้นแล้วเนื่องจากความกังวลเหล่านี้
